Mevrouw de minister Hilde Crevits

Vlaams minister van Onderwijs

De voorbije jaren hebben we vanuit de Vlaamse Regering heel veel geïnvesteerd in het ontwikkelen van een volwaardige duaal traject binnen onderwijs waarbij jongeren vanaf 15 jaar onderwijs op de schoolbanken combineren met een sterke vorming op de werkvloer. En met groeiend succes! Waar we in 2016 nog begonnen met een proefproject van 39 scholen waren er op 1 september 2018 al meer dan 180 scholen die in totaal in 50 studierichtingen duaal leren aanbieden.

Duaal leren is een Win-Win-Win scenario. Voor de jongere die kan leren op de werkvloer en zo een sterk diploma behaalt, voor de werkgever die nieuw talent aantrekt en opleidt op maat van de 21 ste eeuwse arbeidsmarkt. Maar ook voor de scholen zelf die op die manier modern en aantrekkelijk technisch en beroepsonderwijs kunnen inrichten door hun leerlingen de kans te geven om in een ‘state of the art’ leeromgeving school te lopen.

Als minister van Onderwijs ben ik dan ook bijzonder verheugd dat het Technisch Heilig-Hartinstituut Tessenderlo en Vynova Belgium de handen in elkaar geslagen hebben om ondersteund door sectororganisaties zoals Agoria en Essenscia een sterke duale leerweg uit te tekenen voor onze jongeren. Het strekt hen nog meer tot eer dat dit pilootproject dankzij ESF ondersteuning ook uitgemond is in een inspirerend draaiboek voor kandidaten (studenten, scholen, bedrijven) die een duaal traject willen opstarten of doorlopen.

Met de Vlaamse Regering hebben wij het vaste voornemen om duaal leren in de toekomst ook verder uit te bouwen in het buitengewoon onderwijs en uit te breiden naar het hoger onderwijs en het volwassenenonderwijs en zo een duurzam duaal verhaal te schrijven in het Vlaamse Onderwijs. Daarvoor rekenen we op een groot engagement van alle betrokken partners zowel binnen onderwijs als de bedrijfswereld. Dit knappe project toont ons alvast de goede weg. Ik wil dan ook alle betrokkenen feliciteren en veel succes wensen met hun duale toekomst!”

Mijnheer Kris Bosch

voorzitter sectoraal partnerschap duaal leren chemie, kunststoffen en life sciences
Adviseur onderwijs en arbeidsmarkt essenscia Vlaanderen

Bedrijven in de chemie, kunststoffen en life sciences opereren in een hoogtechnologische omgeving en investeren veel middelen in de permanente vorming van hun medewerkers. De jaarlijkse essenscia jobbarometer toont bovendien aan dat de tewerkstelling in de sector toeneemt. In een sterke economische conjunctuur moet de sector daarom inventief zijn in het aantrekken van nieuwe medewerkers.

Duaal leren is in dat opzicht een innovatieve en waardevolle manier om nieuw talent te vormen en naar de chemische industrie toe te leiden. Het biedt kansen aan jongeren om een doorgedreven vorming op de schoolbanken te combineren met het verwerven van kennis en competenties op de werkvloer. De klassieke “observatiestage” ruimt in het stelsel van duaal leren plaats voor een doorgedreven vorm van werkplekleren. De leerling gaat onder supervisie van een mentor uit het bedrijf en de trajectbegeleider van de school zeer welomschreven leerdoelen behalen door theorie en praktijk in een reële bedrijfscontext bij elkaar te brengen. De integratie van de leerling in een bedrijf en de langdurige aanwezigheid op de werkvloer dragen uiteindelijk bij tot een vlotte doorstroming naar de arbeidsmarkt na het behalen van het diploma.

In Vlaanderen heeft duaal leren nog een lange weg af te leggen. Landen zoals Oostenrijk, Duitsland en Zwitserland dienen hierbij als inspiratie. Langdurige en intensieve periodes van werkplekleren zijn er de norm en maken integraal deel uit van de onderwijscultuur. De chemische industrie is in Vlaanderen een van de voortrekkers geweest bij de opstart van duaal leren en wil blijven inzetten op een kwaliteitsvolle verankering van deze opleidingsmethodiek in zowel het secundair als hoger onderwijs.

Verschillende componenten van duaal leren vereisen evenwel nog verdere verdieping en toetsing in de praktijk. Ik denk hierbij aan het matchingsproces, de opvolging van de leerdoelen, de trajectbegeleiding op de werkvloer, een kwaliteitsvolle mentoring en het administratieve proces. In hun gemeenschappelijk ESF-project tijdens het schooljaar 2017-2018 zijn het Technisch Heilig-Hart Instituut uit Tessenderlo en Vynova deze uitdaging aangegaan. Het project fungeerde als het ware als een laboratorium voor nieuwe methodieken en werkwijzen binnen duaal leren. De tijd is nu rijp om de resultaten te delen met het ruimere lerend netwerk van bedrijven, scholen en stakeholders binnen de SE-N-SE opleiding 7de jaar chemische procestechnieken. Zo timmeren we verder aan een “duale leerweg” voor de opleiding 7de jaar chemische procestechnieken, die zo cruciaal is voor de versterking en verankering van de chemische industrie in Vlaanderen.

Dimitri Wouters

Site Manager Vynova Belgium

Van bij de start van de initiatieven en proefprojecten rond duaal leren werd Vynova, en de chemische industrie in het algemeen, sterk betrokken bij dit prachtige initiatief. Als bedrijf geloven we dat de combinatie van algemene en praktijkgerichte vorming op de school, aangevuld met werkervaring bij een bedrijf, een echte meerwaarde betekent. We zijn ervan overtuigd dat de leerlingen die kiezen voor duaal leren een unieke combinatie van zeercomplementaire competenties kunnen ontwikkelen.

De leerlingen die we in ons bedrijf ontvangen, kunnen bij ons niet enkel hun verworven kennis in de praktijk brengen, ze leren ook van binnen uit hoe een bedrijf werkt: ze komen in contact met een grote diversiteit aan jobs, ze ervaren wat het betekent om samen te werken binnen een bedrijfsteam en tussen verschillende afdelingen, enzovoort. De leerlingen komen daarnaast ook in contact met nieuwe technieken en technologieën. Specifiek aan duaal leren is bovendien dat ze een deel van hun theorie niet op school leren, maar op de werkplek zelf. We zijn er van overtuigd dat al deze extra dimensies, die onmogelijk goed over te brengen zijn in een schoolomgeving, hen een zeer goede basis geven om na hun studies een gepaste job te vinden op de arbeidsmarkt.

Een dergelijk programma aanbieden is een leerproces op zich: tijdens de proefprojecten werd gestart met een leeg blad. Alles moest nog opgebouwd worden, er moest nagedacht worden over de concrete organisatie van de begeleiding van studenten, de opvolging, de praktische afspraken die nodig waren, enzovoort. Vandaar is het idee ontstaan om een draaiboek, een soort basis projectplan, op te maken voor de verschillende actoren: leerlingen, scholen en bedrijven die in een programma van duaal leren willen stappen. We zijn dan ook zeer verheugd dat met de steun van het Europees Sociaal Fonds dit draaiboek nu klaar ligt in de vorm van een website waarvan alle betrokken actoren gebruik kunnen maken.

Ik wil uit naam van Vynova dan ook iedereen van harte bedanken die aan dit project heeft meegewerkt. We zijn er van overtuigd dat met dit project een solide basis is gelegd voor succesvolle trajecten van duaal leren in de toekomst.

Yvan Lemmens

Algemeen Directeur Technisch Heilig-Hartinstituut

Aangezien in de regio Tessenderlo-Geel er een grote vraag naar procesoperatoren bestaat, was het voor ons als technische school een logische stap om, met ondersteuning van de chemische bedrijven en essenscia Vlaanderen, in september 2014 te starten met een SE-N-SE opleiding “Chemische Procestechnieken”.

Omdat we op het THHI steevast de kaart trekken van innovatief onderwijs grepen we tijdens schooljaar 2017-2018 meteen de kans om te fungeren als pilootschool voor duaal leren, wat betekent dat de leerlingen gedurende 15 weken aan werkplekleren doen en bijgevolg een nog betere opleiding krijgen.

Dankzij de steun van ESF hadden we de kans om een jaar lang de pro’s, cons en best practices te onderzoeken. Wij richten dan ook graag een woordje van dank aan ervaringsdeskundigen Kris Bosch (Essenscia), Katrien Dingemans (BASF, Antwerpen), Carlos Van Lierde (Sint-Carolus, Sint-Niklaas), Dirk Vlaeminck (Don Bosco, Haacht) voor hun hulp, medewerking en feedback.